Erytrytol co to – prosty przepis na słodzenie bez cukru

Chcesz słodzić napoje i desery, ale unikasz zwykłego cukru? Wypróbuj prosty, domowy syrop z erytrytolu, który świetnie sprawdzi się w kuchni na co dzień. Dzięki niemu zrobisz słodkie, a jednocześnie lekkie dania odpowiednie także dla osób z cukrzycą i na diecie redukcyjnej.

Składniki

• 1 szklanka erytrytolu
• 1 i 1/2 szklanki wody filtrowanej
• 1 łyżeczka soku z cytryny
• 1/2 łyżeczki naturalnego ekstraktu z wanilii lub pasty z wanilii

Podane składniki wystarczą na około 400 ml syropu z erytrytolu, co zazwyczaj wystarcza do posłodzenia mniej więcej 20–25 kubków kawy, herbaty lub innych napojów.

Sposób wykonania

1. Przygotuj niewielny garnek z grubym dnem oraz czystą butelkę lub słoik z zakrętką, w których przechowasz gotowy syrop. Naczynie do przechowywania warto wcześniej wyparzyć wrzątkiem.
2. Do garnka wlej wodę i podgrzewaj na średniej mocy palnika, aż będzie wyraźnie gorąca, ale jeszcze nie zacznie intensywnie wrzeć. Dzięki temu erytrytol rozpuści się szybciej i równomiernie.
3. Wsyp do gorącej wody erytrytol, mieszając cały czas łyżką lub trzepaczką. Mieszaj spokojnie, aż kryształki całkowicie się rozpuszczą i płyn stanie się przejrzysty.
4. Dodaj sok z cytryny oraz ekstrakt z wanilii. Te dodatki poprawiają smak, a kwasowość cytryny pomaga ograniczyć ponowne krystalizowanie się erytrytolu po wystudzeniu.
5. Doprowadź płyn do lekkiego wrzenia i gotuj na małym ogniu przez 2–3 minuty. Od czasu do czasu zamieszaj. Nie gotuj zbyt długo, aby syrop nie zaczął się karmelizować na ściankach garnka.
6. Po kilku minutach wyłącz palnik i odstaw garnek. Pozostaw syrop do całkowitego przestudzenia w temperaturze pokojowej. Na tym etapie płyn może wydawać się dość rzadki, ale po schłodzeniu lekko zgęstnieje.
7. Wystudzony syrop przelej ostrożnie do przygotowanej butelki lub słoika. Zakręć dokładnie. Przechowuj w lodówce. Dobrze przygotowany syrop zachowuje świeżość nawet do 2 tygodni.
8. Do słodzenia napojów zacznij od niewielkiej ilości. Zwykle 1 łyżka syropu odpowiada słodyczą mniej więcej 1 łyżeczce cukru, ponieważ erytrytol ma około 60–70 procent słodyczy tradycyjnego cukru. W razie potrzeby łatwo dodasz odrobinę więcej.

Dodatkowe wskazówki i informacje

Erytrytol, znany też jako erytrol, należy do grupy polioli, czyli alkoholi cukrowych. Do tej samej kategorii zalicza się między innymi ksylitol, mannitol czy sorbitol. W kuchni występuje jako białe, krystaliczne kryształki. Jest bezwonny i dobrze rozpuszcza się w wodzie, dlatego idealnie nadaje się do przygotowania płynnego słodzika.

Erytrytol praktycznie nie jest metabolizowany w organizmie człowieka. Nie dysponujemy enzymem, który rozkłada ten związek do prostszych składników. Większość przyjętej dawki wchłania się w jelicie cienkim, krąży we krwi, a następnie jest wydalana w niemal niezmienionej formie z moczem.

Dzięki temu erytrytol nie podnosi poziomu glukozy ani insuliny we krwi. Ma indeks glikemiczny równy 0, co czyni go bardzo dobrym wyborem dla osób z cukrzycą, z insulinoopornością oraz dla osób, które redukują masę ciała i ograniczają węglowodany proste.

W porównaniu z klasycznym cukrem erytrytol ma wyraźnie niższą wartość energetyczną. 1 g erytrytolu dostarcza jedynie około 0,2–0,4 kcal„0 kcal”. W praktyce jego udział kaloryczny w całym posiłku jest tak mały, że nie zmienia istotnie wartości energetycznej dania.

Erytrytol, podobnie jak inne poliole, wpływa korzystnie na zęby. Badania pokazują, że wykazuje on działanie przeciwpróchnicze. Dzieje się tak dlatego, że:

• utrudnia bakterii przyleganie do szkliwa i zmniejsza tempo tworzenia płytki nazębnej
• nie ulega fermentacji przez bakterie jamy ustnej, więc nie powstają kwasy uszkadzające szkliwo
• zastąpienie nim cukru stołowego ogranicza ilość łatwo dostępnej pożywki dla bakterii próchnicotwórczych

Warto podkreślić także jego potencjał antyoksydacyjny, opisywany między innymi w badaniach na modelach zwierzęcych z cukrzycą. Nadmierne stężenie glukozy sprzyja przewlekłemu stanowi zapalnemu i nasila powstawanie wolnych rodników tlenowych. Erytrytol może w pewnym stopniu je neutralizować, co jest istotne w kontekście powikłań naczyniowych, takich jak retinopatia, nefropatia czy uszkodzenia nerwów obwodowych.

Oczywiście podstawą ochrony zdrowia u osób z cukrzycą pozostaje dobrze dobrana dieta, leki i regularna aktywność fizyczna. Erytrytol jest jedynie dodatkiem, który pomaga utrwalić nowe nawyki żywieniowe i ułatwia rezygnację z klasycznego cukru bez poczucia dużej straty w smaku.

W porównaniu z innymi poliolami erytrytol jest zazwyczaj lepiej tolerowany przez układ pokarmowy. W większych ilościach nadal może jednak wywoływać wzdęcia lub luźniejszy stolec. Zwykle problem pojawia się przy spożyciu bardzo dużych dawek w krótkim czasie. Rozsądnie jest nie przekraczać dziennej ilości około 40–50 g u osoby dorosłej, szczególnie na początku, kiedy organizm dopiero przyzwyczaja się do nowego produktu.

Domowy syrop z erytrytolu możesz wykorzystać na wiele sposobów:

• do słodzenia kawy, herbaty, naparów ziołowych i kakao
• w koktajlach owocowych i warzywnych, także tych na bazie napojów roślinnych
• do polewania naleśników, gofrów, racuchów i deserów z jogurtu lub twarogu
• jako dodatek do owsianek, kaszy jaglanej czy ryżu na mleku
• do przygotowania sosów deserowych, na przykład kakaowego lub owocowego bez dodatku cukru

W wypiekach warto pamiętać, że erytrytol jest odrobinę mniej słodki niż cukier. Jeśli w przepisie widnieje 100 g cukru, najczęściej używa się około 120–130 g erytrytolu, aby uzyskać podobny poziom słodkości. W przypadku syropu zwykle wystarczy odrobina większa ilość niż standardowa porcja syropu cukrowego.

Przy przechowywaniu syropu zwróć uwagę na ewentualne ponowne krystalizowanie. Jeśli po kilku dniach w lodówce na dnie pojawią się kryształki, wystarczy delikatnie podgrzać butelkę w kąpieli wodnej i potrząsnąć, aż ziarna ponownie się rozpuszczą. Możesz też dodać odrobinę gorącej wody i dobrze wymieszać.

Dla lepszego zobrazowania, jak bardzo syrop z erytrytolu różni się od zwykłego cukru, zobacz prostą tabelę porównującą:

Dzięki tak niskiej kaloryczności i zerowemu wpływowi na poziom cukru we krwi, domowy syrop z erytrytolu jest praktycznym sposobem na zastąpienie klasycznego cukru w codziennej diecie. Sprawdza się zarówno u osób, które chcą ograniczyć wahania glikemii, jak i u tych, które po prostu pragną zmniejszyć ilość cukru w swoim jadłospisie, nie rezygnując z przyjemności słodkiego smaku.