Jeśli chcesz poznać, co to właściwie jest sumak i jak go używać w kuchni, ten prosty przepis na sos jogurtowy będzie idealnym początkiem. Dzięki niemu w kilka minut przygotujesz aromatyczny dodatek do mięsa, warzyw i hummusu. Spróbuj, a przekonasz się, jak łatwo wprowadzisz smak Bliskiego Wschodu do swojej kuchni.
Składniki
- 200 g gęstego jogurtu greckiego lub naturalnego typu greckiego
- 1 łyżka mielonego sumaku
- 1 średni ząbek czosnku
- 1–1,5 łyżki soku z cytryny
- 1 łyżka oliwy z oliwek
- 0,5 łyżeczki soli
- świeżo mielony pieprz do smaku
- 1–2 łyżki drobno posiekanej świeżej mięty lub natki pietruszki
- opcjonalnie: 0,5 łyżeczki startej skórki z cytryny
Składniki wystarczą na przygotowanie sosu dla około 4 osób, jako dodatek do mięsa, grillowanych warzyw, sałatek lub hummusu.
Sposób wykonania
- Czosnek obierz i drobno posiekaj albo przeciśnij przez praskę. Dzięki temu równomiernie rozpuści się w jogurcie i nie będzie dużych kawałków.
- Do średniej miski przełóż jogurt. Dodaj posiekany czosnek, sok z cytryny oraz oliwę. Wymieszaj łyżką na gładką masę.
- Wsyp mielony sumak. Następnie dodaj sól oraz odrobinę pieprzu. Ponownie dokładnie wymieszaj, aby przyprawa równomiernie zabarwiła i doprawiła sos.
- Na końcu wsyp posiekaną miętę lub natkę oraz, jeśli używasz, startą skórkę z cytryny. Delikatnie połącz wszystko łyżką. Konsystencja sosu powinna być gęsta, ale kremowa.
- Spróbuj sosu i w razie potrzeby dodaj nieco więcej soku z cytryny lub szczyptę soli. Sumak ma naturalnie kwaskowy smak, dlatego niekiedy wystarczy mniejsza ilość cytryny.
- Gotowy sos przykryj i wstaw na minimum 20–30 minut do lodówki. W tym czasie aromat sumaku i czosnku lepiej połączy się z jogurtem. Sos stanie się bardziej wyrazisty.
- Podawaj schłodzony jako dodatek do grillowanego kurczaka, baraniny, jagnięciny lub wieprzowiny, do pieczonego drobiu, ryb, owoców morza, świeżych warzyw oraz do hummusu czy innych past z ciecierzycy i soczewicy.
Dodatkowe wskazówki i informacje
Sumak to przyprawa otrzymywana z suszonych i mielonych owoców krzewu Rhus coriaria, o intensywnie czerwono-bordowym kolorze i wyraźnie kwaśnym, cytrusowym smaku. Najczęściej występuje w formie drobno mielonego proszku lub lekko ziarnistego granulatu.
W kuchni arabskej, tureckiej, libańskiej i ormiańskiej sumak jest tak samo popularny jak u nas czarny pieprz. Dodaje się go do:
- marynat do mięsa z grilla
- sałatek warzywnych i zbożowych
- gulaszy i duszonych mięs
- zapiekanek z warzywami, mięsem i rybą
Sumak szczególnie dobrze pasuje do tłustszych mięs, takich jak baranina, jagnięcina czy wieprzowina, ponieważ przyjemnie je „odświeża” i dodaje lekkości. Świetnie sprawdza się także z drobiem, rybami oraz owocami morza, podkreślając ich delikatny smak.
Warto podkreślić, że sumak można wykorzystywać na dwa sposoby. Możesz posypywać nim gotowe dania, aby podkreślić smak i dodać im koloru. Bardzo dobrym pomysłem jest również dodawanie go już podczas gotowania lub pieczenia. Wysoka temperatura sprawia, że przyprawa przenika do składników i nadaje im głębi aromatu.
Jogurtowy sos z sumakiem jest jednym z najprostszych sposobów na wypróbowanie tej przyprawy. Pasuje do:
- kawałków grillowanego kurczaka lub indyka
- pieczonych ziemniaków i warzyw korzeniowych
- sałatek z pomidora, ogórka, czerwonej cebuli i ziół
- hummusu, falafela oraz pity lub innych chlebków płaskich
Jeśli chcesz przygotować marynatę z sumakiem do mięsa, możesz wykorzystać ten sam sos jako bazę. Wystarczy, że do jogurtu z sumakiem dodasz trochę więcej soli, odrobinę oliwy i obtoczysz w nim kawałki mięsa. Tak przygotowane mięso odstaw na kilka godzin do lodówki, a następnie upiecz lub ugrilluj. Jogurt zmiękczy włókna mięsa, a sumak nada mu przyjemnej kwaskowości i aromatu.
Sumak świetnie komponuje się także z innymi przyprawami z kuchni Bliskiego Wschodu. Często wchodzi w skład mieszanki za’atar, razem z tymiankiem, oregano oraz prażonym sezamem. Taka mieszanka jest idealna do posypywania pieczywa, sałatek oraz pieczonych warzyw.
Aby sumak zachował swój intensywny smak i kolor, konieczne jest odpowiednie przechowywanie. Po zakupie przesyp przyprawę do szczelnego słoiczka z zakrętką. Trzymaj go z dala od światła i wilgoci. Sumak ma tendencję do szybkiego wietrzenia, więc im lepiej go zabezpieczysz, tym dłużej zachowa aromat.
Z punktu widzenia wartości odżywczych sumak jest niskokaloryczny, a główną wartość energetyczną w przepisie na sos jogurtowy dostarcza jogurt oraz oliwa. Poniżej orientacyjne dane dla jednej łyżki gotowego sosu:
| Porcja sosu (1 łyżka, ok. 15 g) | Orientacyjna wartość |
| Kalorie | ok. 20 kcal |
| Białko | ok. 1,2 g |
| Tłuszcz | ok. 1,5 g |
| Węglowodany | ok. 0,7 g |
Sos najlepiej smakuje dobrze schłodzony, podany od razu po wyjęciu z lodówki. Możesz przygotować go nawet dzień wcześniej, dzięki czemu smak sumaku stanie się jeszcze bardziej wyraźny, a całość będzie doskonałym dodatkiem do obiadu lub kolacji w stylu orientalnym. Smacznego.